Polska kuchnia może się poszczycić bogactwem smaków i zapachów, choć przez długi czas pozostawała w cieniu innych europejskich kuchni. Tymczasem już Gall Anonim, autor „Kroniki polskiej” pisanej prawdopodobnie w latach 1113–1116 zwracał uwagę, że Polska to „kraj, gdzie powietrze czyste, rola żyzna, las miodopłynny, wody rybne, rycerze wojowniczy, wieśniacy pracowici, konie wytrzymałe, woły chętne do orki, krowy mleczne, owce wełniste”.

Nawet w spiżarni uboższej części społeczeństwa zwykle nie brakowało zapasów. Staropolska gospodyni miała dostęp do różnego rodzaju mąk, kasz, strączków, grzybów, nabiału, mięsa, miodu. W przydomowych ogródkach rosły warzywa i zioła, natomiast drzewa i krzewy obradzały w soczyste owoce, które jedzono na surowo albo przerabiano – na zupy, ciasta, kompoty, nalewki, konfitury, desery itp.

Polska kuchnia - Bez chleba ani rusz

Polacy zawsze lubili dobrze zjeść. Do historii przeszła niejedna uczta. W roku 1000 Bolesław Chrobry wyprawił ją w Gnieźnie na cześć Ottona III, który przybył odwiedzić grób św. Wojciecha. Słynna uczta u Wierzynka odbyła się w 1364 roku w Krakowie z inicjatywy Kazimierza Wielkiego, a pretekstem do jej zorganizowania był zjazd ówczesnych monarchów. Nie można nie wspomnieć również o XVIII-wiecznych obiadach czwartkowych. Powstały one z inicjatywy Adama Czartoryskiego, a organizował je król Stanisław August Poniatowski. Były to wzorowane na paryskich salonach literackich spotkania intelektualistów. Za przygotowanie posiłków odpowiadał mistrz kuchni Paul (Paweł) Tremo, który serwował gościom dania oryginalne, wykwintne i szczodrze doprawione.

Na kształt polskiej kuchni wpływały przede wszystkim akcenty litewskie, żydowskie, francuskie. Z czasem Polacy pokochali również dania kuchni śródziemnomorskiej (zwłaszcza kuchnię włoską), a także kuchnie azjatyckie (indyjską, chińską, japońską). Współczesna polska kuchnia obfituje więc w żywność różnego typu; mimo to zachowała swój tradycyjny charakter.

Wciąż podstawą polskiego śniadania, a także dodatkiem do wielu posiłków jest chleb, odgrywający niebagatelną rolę w żywieniu Polaków od pokoleń. Sztuki jego wypiekania Słowianie nauczyli się prawdopodobnie od Gotów. Na polską żywność składają się kasze, wśród których za najpopularniejszą uchodzi kasza gryczana. Z zapisków gromadzonych przez wieki wynika, że na polskim stole nigdy nie mogło zabraknąć mięs, szczególnie serwowanych na tłusto w towarzystwie sosów. Natomiast w piątki przestrzegano postu, co oznaczało, że w jadłospisie Polaka królowały ryby. Wśród sztandarowych produktów polskiej kuchni nie można nie wymienić również jajek, kiszonek, alkoholu oraz soli (i innych przypraw).

Zakochany w pierogach Jared Leto

Zagraniczne wpływy to jedno, różnorodność polskiej żywności tworzą bowiem przede wszystkim kuchnie regionalne, które nie tylko nie zostały zapomniane, ale wręcz zyskują na popularności. Do łask wracają różne potrawy, m.in. czernina czy legumina. Na polskim stole pojawiają się królik i kaczka, a żadna impreza nie może się odbyć bez… tradycyjnego śledzia.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi i na bieżąco uaktualnia listę produktów tradycyjnych dla każdego z województw. Są tutaj produkty mleczne, mięsne oraz rybołówstwa, oleje i tłuszcze, warzywa i owoce, miody, napoje, gotowe dania i potrawy, wyroby piekarnicze oraz cukiernicze. I chociaż co region, to obyczaj, istnieją potrawy, które rozsławiają Polskę na cały świat.

Najlepszy przykład? Oczywiście pierogi. Na liście produktów tradycyjnych jest ich kilkadziesiąt! Wśród nich m.in. pierogi z jagodami, z kapustą i grzybami, z serem, z fasolą Piękny Jaś, z bobem, skromowskie z kaszą jaglaną, serem i miętą, ruskie pilzneńskie czy turowskie z soczewicą. Jest co wymieniać. Znany aktor i muzyk Jared Leto to wielki miłośnik naszych pierogów – w wywiadach niejednokrotnie podkreślał, że je… kocha.

Polskie produkty jedzmy codziennie

Każdy Polak zna smak klasyków polskiej kuchni - prostka szarlotka, gołąbki, schabowy, bigos,barszcz z uszkami, żurek śląski, zupa ogórkowa z ziemniakami, krupnik na rosole, flaczki czy smalec i ogórki kiszone do pajdy chleba. Tradycyjna zupa serwowana w niedzielę na polskim stole to rosół z kurczaka, który w poniedziałek domownicy zajadają już w wersji... zupa pomidorowa z makaronem. Szczególne znaczenie dla Polaków mają ponadto tradycyjne potrawy serwowane w czasie Bożego Narodzenia i Wielkanocy.

Istnieje więc mnóstwo powodów, by zakreślić w kalendarzu datę 25 sierpnia. Dzień Polskiej Żywności obchodzony jest z inicjatywy Ogólnopolskiego Programu Promocyjnego „Doceń polskie”.

– Dzień Polskiej Żywności to dobra okazja, by poszukać nowych kulinarnych inspiracji, sięgnąć po produkt, którego jeszcze w kuchni nie stosowaliśmy lub podjąć wyzwanie i zmierzyć się z konkretnym przepisem kulinarnym na polskie danie. Możliwości jest bardzo wiele, bo w sierpniu mamy do dyspozycji gamę świeżych owoców i warzyw, a na horyzoncie są już dożynki, czyli święta zbiorów, które też są okazją, by docenić pracę rolników – wyjaśnia Marek Bielski, twórca programu „Doceń polskie”.

Jednocześnie organizatorzy programu zachęcają, aby po rodzime, polskie produkty sięgać każdego dnia.